غياث الدين بن همام الدين حسينى ( خواند مير )

124

مآثر الملوك ( به ضميمه خاتمه خلاصة الأخبار وقانون همايونى ) ( فارسى )

ذكر مآثر بعضى از ملوك مصر [ - آل ايوب ] به ثبوت پيوسته كه بعد از فوت عاضد اسماعيلى در مملكت مصر صلاح الدين يوسف بن نجم الدين ايوب والى شده به اندك زمانى استقلال يافته بلاد شام را نيز در حيز تسخير كشيد و مدت مديد سلطنت آن ممالك ميان اولاد و احفاد او بود و حكومت مصر و شام از ايشان به غلامان انتقال نمود . صلاح الدين يوسف پدرش نجم الدين ايوب بن شادى در سلك امراى كردستان انتظام داشت و در زمان سلطنت عماد الدين زنگى بن آقسنقر به موصل رفته عماد الدين به چشم تعظيم و احترام در وى نگريست و در وقتى كه بعلبك را مفتوح ساخت زمام ايالت آن بلده را در قبضهء اقتدارش نهاد و نجم الدين در آن ولايت آثار عدالت و رعيت‌پرورى به ظهور رسانيد و جهت طبقهء صوفيه خانقاهى بنا كرد و آن را موسوم به « نجميه » گردانيد . بعد از فوت عماد الدين زنگى ، نجم الدين ايوب به اتفاق برادر خود اسد الدين شير كوه به خدمت نور الدين محمود رفت . و نور الدين محمود در وقتىكه كفار فرنگ لشكر به مصر كشيده بودند اسد الدين را با برادرزاده‌اش صلاح الدين يوسف به مدد عاضد اسماعيلى فرستاد و به يمن توجه اسد الدين ، عاضد خليفه از شر فرنگان نجات يافته منصب وزارت مصر بر شيركوه قرار گرفت . و او بعد از دو ماه كه به لوازم آن امر پرداخت به چنگ گرگ اجل گرفتار شد و صلاح الدين يوسف ، عزيز مصر شد . و در اوايل محرم الحرام سنهء سبع و ستين و خمس مائه كه عاضد وفات يافت صلاح الدين در حكومت مصر از روى استقلال دخل كرد و پس از فوت او نور الدين محمود بلاد شام را نيز به تحت تصرف درآورد . و او پادشاهى بود به صفت نصفت موصوف و به وفور بذل وجود معروف . پيوسته با علماء و افاضل صحبت داشتى و همواره همت عالى بر ترفيه حال آن زمرهء كريمه گماشتى . همان سالى كه در مصر پادشاه گشت از شراب توبه كرده از ارتكاب منهيات درگذشت . و در ايام دولت خود در اطراف بلاد مصر و شام بقاع خير تعمير فرمود و مستقلات خوب و مزروعات مرغوب بر آن ابنيهء رفيعه وقف فرمود . تفصيل بعضى از آن عمارات اين است : مدرسهء قراجهء « 1 » صغرى كه

--> ( 1 ) . در مج : « قرافهء » .